Hoe kan een zorgtraject eruit zien?
In de zorgbrochureExterne link vind je een overzicht van hoe je een zorgtraject kan opstarten en welke types zorg er bestaan. Samengevat zijn er in België meerdere opties om een transitieExterne link of zorgtraject op te starten:
- Zorgtraject bij een multidisciplinair genderteam (zie overzicht Genderteams);
- Een eigen zorgtraject uitstippelen via individuele zorgverleners met behulp van de zorgkaart.Externe link
- Een combinatie van 1. en 2.
Elk zorgtraject start met oriënterende gesprekken bij een psychosociale hulpverlener. Meer over de mogelijke inhoud van deze oriënterende gesprekken lees je op de pagina gespreksbegeleiding bij volwassenenExterne link.
Zorgtraject bij een multidisciplinair genderteam
Je kan een traject opstarten bij een multidisciplinair genderteam gelegen in een ziekenhuis. Een genderteam omvat onder andere casemanagers, psychologen, seksuologen, psychiaters, sociaal werkers alsook chirurgen, logopedisten, endocrinologen, enz. De multidisciplinariteit betekent dat je verschillende medische stappen binnen een gendertransitie op dezelfde plek kan doorlopen (kan, maar moet niet). De hulpverleners uit de verschillende disciplines hebben regelmatig patiëntenoverleg waardoor een zorgtraject gecoördineerd verloopt, en ze rekening houden met bestaande wachtlijsten op de verschillende diensten en dus je zorgtraject mee coördineren.
Ga naar: Overzicht Genderteams
Wachttijd
Houd rekening met een mogelijke wachttijd in een multidisciplinair genderteam. De vraag naar transgenderzorg is groot, en hierdoor duurt het een tijdje vooraleer het genderteam je verder kan helpen. De lange wachtlijst zorgt bij heel wat mensen voor frustraties of onzekerheid. In afwachting kan je via de zorgkaart een hulpverlener zoeken indien je dat wenst (lees verder).
Ga naar: Ik sta op de wachtlijst, wat nu?
Conventie Transgenderzorg
Sinds 1 januari 2025 zijn er in België zes geconventioneerde genderteams1. In deze teams heb je recht op een tegemoetkoming voor psychosociale gesprekken met een casemanager, sociaal werker en/of psycholoog en betaal je 2,20 euro per consult.
Als je in begeleiding bent bij een geconventioneerd genderteam, kan je psycholoog je rechtstreeks doorverwijzen naar een ander genderteam binnen dezelfde conventie voor zorg die jouw team niet aanbiedt. Denk bijvoorbeeld aan genitale chirurgie. Dat betekent dat je niet zelf opnieuw op de wachtlijst van een ander genderteam hoeft te staan voor die zorg.
Ben je intussen al in begeleiding bij een geconventioneerd genderteam, maar sta je nog op de wachtlijst van één (of meerdere) van de vijf andere teams? Schrijf je daar dan uit. Wanneer extra zorg nodig is, kan je psycholoog je rechtstreeks doorverwijzen.
Let op: Rechtstreekse doorverwijzing kan alleen via een geconventioneerd genderteam. Kies dus vooral een team dat voor jou praktisch haalbaar is.
Meer info: Conventie Transgenderzorg
Zorgtraject zelf uitstippelen
Je kan als volwassene ook zelf je eigen traject samenstellen of dit alvast opstarten in afwachting van een intake bij een genderteam. Dat vergt wat meer eigen organisatie, maar is zeker een optie om (sneller) geholpen te worden. Misschien ga je al een tijdje naar een psychosociale hulpverlener waar je veel vertrouwen in hebt en wens je die begeleiding verder te zetten.
Je kan via de zorgkaart op zoek gaan naar een individuele zorgverlener. Je kan o.a. filteren op type zorg, regio, leeftijd, taal en mogelijkheid tot teleconsult. Je kan op de zorgkaart ook zorgverleners vinden voor andere stappen die je eventueel wenst (bv. endocrinologen, chirurgen, logopedisten, ...).
De meeste endocrinologen en chirurgen werken volgens de internationale richtlijnen en vragen een verwijsbrief van een psychosociale hulpverlener. Niet elke psychosociale hulpverlener schrijft verwijsbrieven. Vraag dit na bij het maken van je afspraak of kijk op de zorgkaart. Daarop staat ‘verwijsbrief mogelijk’ naast de naam van de hulpverleners die verwijsbrieven schrijven. Houd ook rekening met wachttijden bij bijvoorbeeld een endocrinoloog of chirurg.
Sinds augustus 2025 is het voor patiënten vanaf 24 jaar met enkel een medische zorgvraag ook mogelijk om sneller toegang te krijgen tot medische stappen binnen het UZ Gent. Hiervoor laat je je klinisch psycholoog of psychiater, bij wie er een begeleiding loopt en die ook voor de nazorg kan instaan, de eigen verwijsbriefExterne link van het UZ Gent invullen. Zo kan het UZ Gent inschatten welke zorg je al doorlopen hebt, welke zorgvragen er nog zijn en naar welk zorgpad ze je best verwijzen. Op deze manier zou het ook minder lang wachten zijn op de geschikte zorg. In eerste instantie worden mensen op de huidige wachtlijst gecontacteerd om meer info en een eventuele verwijsbrief door te geven.
Lees onze nieuwspost (21/08)Externe link voor meer info over het systeem van zorgdifferentiatie in het UZ Gent.
Welke medische opties zijn er?
Er bestaan verschillende types zorg om je lichaamskenmerken en uiterlijk meer in overeenstemming te brengen met je genderidentiteit. De verzamelterm voor deze types zorg is ‘transgenderzorg’, ook wel "gender-affirming care" (genderbevestigende zorg) genoemd. Transgenderzorg hanteert een holistische benadering om ervoor te zorgen dat aan de mentale en fysieke behoeften van een persoon met betrekking tot diens genderidentiteit en -expressie wordt voldaan.
De verschillende medische opties in transgenderzorg zijn:
- Fertiliteitspreservatie van zaadcellen of eicellen
- Logopedie en stemtraining
- Ontharing van plaatsen op het lichaam
- Hormonale therapie
- Chirurgie aan de borststreek: borstverwijdering, borstvergroting, borstverkleining
- Chirurgie aan de genitale zone: constructie vagina/vulva, constructie penis (falloplastie) en constructie micropenis (metadoioplastie)
- Gonadale chirurgie: teelbalverwijdering, baarmoeder- en eierstokverwijdering
- Gelaatchirurgie
- Stemchirurgie
Voorwaarden per medische optie kan je nalezen op de specifieke pagina.
Kostprijzen kan je raadplegen via de pagina 'kostprijs'.
Meer info
Bronnen
- 1
Een geconventioneerd genderteam is een multidisciplinair team binnen een ziekenhuis dat een overeenkomst (conventie) heeft met het RIZIV. Dankzij die overeenkomst worden psychosociale gesprekken in transgenderzorg vergoed. De geconventioneerde genderteams zijn: UZ Gent, ZOL Genk, ZAS Antwerpen, VITAZ Sint-Niklaas, Erasmusziekenhuis Brussel en CHU Liège.
Laatst nagekeken op: .