Wat is een metadoioplastie?

Bij een metadoioplastie wordt de door hormoongebruik gegroeide clitoris gebruikt om een kleine penis te maken. De clitoris wordt hierbij hoger geplaatst en de plasbuis wordt verlengd tot op de tip van de clitoris, waardoor een kleine penis (micropenis) ontstaat.

De metadoioplastie kan ook zonder plasbuisverlenging worden uitgevoerd. De finale functionaliteit wordt bepaald door de lengte van de clitoris, die zeer wisselend kan zijn. Bij sommige personen groeit de clitoris door testosterongebruik fors, zodat staand plassen bij reconstructie mogelijk wordt. Bij meer dan de helft is dit echter niet het geval. Wegens de beperkte grootte van deze penis is penetratie tijdens seksueel contact doorgaans niet mogelijk, maar een groot voordeel is wel het volledige behoud van de oorspronkelijke gevoeligheid. 

Het is zeker mogelijk om na een metadoioplastie op een later moment alsnog te kiezen voor een falloplastie (‘secundaire falloplastie’)1 . Men hanteert dezelfde technieken. Houd er wel rekening mee dat hierdoor twee keer kans op postoperatieve complicaties ontstaan. Sommige personen zijn in eerste instantie niet helemaal zeker van de falloplastie (omwille van complicaties bijvoorbeeld), en gaan daarom voor de metadoioplastie. Sommigen onder hen wensen dan uiteindelijk toch een grotere penis, de mogelijkheid om penetratieve seks te kunnen hebben of om rechtstaand te kunnen plassen, blijkt uit onderzoek2 3 .

Voorwaarden

Om in aanmerking te komen voor een metadoioplastie dient men:

Verder wordt er vooraf gecontroleerd door de uroloog of de plasfunctie in orde is. Indien er blaasproblemen zijn, dienen deze eerst aangepakt te worden.

Hoewel heel wat personen voorafgaand aan een metadoioplastie een hysterectomie ondergaan, is dit geen voorwaarde voor een metadoioplastie. Ook een colpectomie (chirurgische ingreep waarbij de schede of het geboortekanaal gedeeltelijk of volledig verwijderd wordt) is geen voorwaarde zolang er niet gekozen wordt voor een plasbuisverlenging. Er kan voor gekozen worden om de vagina volwaardig te laten zitten zodat vaginaal gepenetreerd worden nog steeds mogelijk is, of voor een verkleining van de vaginale opening zodat deze bijna niet meer zichtbaar is. Als je de grote vagina ingang wil behouden, dient na de operatie wel wekelijks gedilateerd te worden om de nieuw aangelegde verbinding met de huid niet te laten vernauwen.

Mogelijke complicaties

Over het algemeen is het risico op complicaties na een metadoioplastie kleiner dan bij een falloplastie. De mate en mogelijke ernst van de complicaties is voornamelijk afhankelijk van welke stappen je wel en niet wil ondernemen bij het uitvoeren van de metadoioplastie.

Als je ervoor kiest om een plasbuisverlenging te laten uitvoeren komen zowel fistels (kanaalvormige zweer) als plasbuisvernauwingen voor in ongeveer 50% van de gevallen. Dit is een belangrijke factor die verklaart waarom in 75% van de gevallen er één of meerdere bijkomende chirurgische ingrepen nodig zijn. Als je niet voor een plasbuisverlenging kiest en er dus een plasgaatje tussen de penis en de anus wordt gemaakt, is er een kans van 5% dat deze verbinding met de huid vernauwt en er een vervolgoperatie nodig is.

Als je ervoor kiest om de colpectomie (verwijdering van de vagina of schede) te laten uitvoeren, is er een verhoogd risico op bloedverlies tijdens en kort na de operatie. In de overgrote meerderheid van de gevallen is dit niet ernstig. Als er echter een grote bloedklonter in de onderbuik ontstaat op de plaats waar de vagina heeft gezeten, is er een verhoogde kans dat deze infecteert. Hiervoor is dan antibiotica of een vervolgoperatie nodig. Een ernstige maar zeer zelden voorkomende complicatie van de colpectomie is een beschadiging van de darmwand waardoor er tijdelijk een stoma nodig is. De opname in het ziekenhuis kan daardoor met meerdere weken verlengd worden.

Voordelen van een metadoioplastie zijn dat er gewoonlijk geen littekens zichtbaar zijn in de genitale zone en dat er ook geen donorsite wordt gebruikt waar littekens blijvend zichtbaar zijn (zoals de voorarm of het dijbeen bij falloplastie).

Mocht je na een metadoioplastie alsnog opteren voor een falloplastie, dan is het zo dat het risico op complicaties niet verkleint, maar ook niet vergroot zolang je geen plasbuisverlenging laat uitvoeren. Als je twee keer een plasbuisverlenging laat uitvoeren heb je twee keer het risico op fistels en plasbuisvernauwingen. Je moet er dus in dat geval rekening mee houden dat er voor beide operaties complicaties kunnen optreden waardoor de kans dat er vervolgoperaties nodig zullen zijn sterk toeneemt.

Gevolgen voor seksualiteitsbeleving

De penis na een metadoioplastie is over het algemeen te klein om te penetreren. Wel kan de penis bij seksuele opwinding een natuurlijke erectie bekomen. Doordat het eigen genitaal weefsel gebruikt wordt, blijft de genitale gevoeligheid zo maximaal mogelijk bewaard en de mogelijkheid tot het krijgen van een orgasme blijft zo veel mogelijk behouden. Er worden ook verschillende externe hulpstukken ontwikkeld die de seksuele ervaring na een metadoioplastie kunnen verbeteren. Spermaproductie is niet mogelijk. 

Er zijn ondertussen ook erectieprothesen voor een metadoioplastie op de markt, maar deze worden in België tot nu toe niet gebruikt en afgeraden gezien het hoge risico op complicaties. Mocht je hier interesse in hebben, bespreek het dan met je arts (uroloog).

Scrotoplastie

Er wordt steeds meer aandacht besteed aan de constructie van een zo realistisch mogelijk ogend scrotum of balzak, hetgeen samen met de metadoioplastie plaatsvindt. Hiervoor gebruikt men weefsel van de buitenste schaamlippen dat naar voren wordt verplaatst en gedraaid om de balzak op de juiste plaats te krijgen. Let op: er wordt hierbij een lege balzak gemaakt aangezien er geen teelballen geconstrueerd kunnen worden. Eventueel kan onderhuids vetweefsel van de venusheuvel gebruikt worden om de balzak op te vullen. Na verloop van tijd krimpt dit weefsel meestal gedeeltelijk, waardoor het scrotum in sommige gevallen terug wat leger lijkt te zijn. Ten vroegste 1 jaar na de scrotoplastie kunnen teelbalprothesen geplaatst worden om de balzak op te vullen.

Opname en herstel

De gemiddelde opnameduur voor deze ingreep bedraagt ongeveer 5 dagen. De eerste 14 dagen na de operatie mag je niet zwemmen of in bad gaan omdat de huid niet te week mag worden.

Verder mag je ongeveer zes weken geen zware fysieke arbeid verrichten of sporten. Hoelang men arbeidsongeschikt is, is afhankelijk van het beroep. Bespreek dit vooraf met de arts.

Kostprijs

Het ziekenfonds betaalt ongeveer 90% van de kosten voor de ingreep terug. Voor het ziekenhuis zijn daarmee niet alle kosten gedekt. Daarom rekent het ziekenhuis de patiënt een eigen bijdrage van ongeveer 1.130 euro aan voor de metadoioplastie, inclusief remgeld en opleg voor medicatie. 

Laatst nagekeken op: .