Registratie van geslacht of genderidentiteit door bedrijven

Achtergrond

De uitspraak volgt uit een rechtszaak tegen de Franse spoorwegmaatschappij SNCF. Bij het boeken van een treinticket moesten reizigers verplicht kiezen tussen de aanspreekvormen "meneer" en "mevrouw". Een groep van 64 non-binaire personen vocht deze praktijk aan. De organisatie Mousse kreeg daarbij steun van verschillende Europese LGBTQIA+-organisaties, waaronder Transgender Europe (TGEU).

Het Hof stelde vast dat een dergelijke registratie niet noodzakelijk is voor de verkoop van een treinticket. Het feit dat een organisatie klanten graag met een bepaalde aanspreekvorm aanspreekt, volstaat op zichzelf niet om deze persoonsgegevens te verwerken.

Wat betekent deze Europese rechtspraak voor de praktijk?

Veel bedrijven vragen nog steeds naar je geslacht wanneer je een account aanmaakt, een klantenkaart aanvraagt of een online aankoop doet. Soms gebeurt dat rechtstreeks via de opties "man" of "vrouw". Andere organisaties vragen een aanspreekvorm zoals "dhr." of "mevr." te kiezen.

Volgens het Europees Hof mag dat alleen wanneer de organisatie kan aantonen dat deze informatie noodzakelijk is voor de uitvoering van de overeenkomst of gebaseerd is op een andere geldige rechtsgrond. Dat sluit aan bij een belangrijk principe uit de AVG: dataminimalisatie. Organisaties mogen niet meer persoonsgegevens verzamelen dan nodig is voor een duidelijk omschreven doel.

Voor veel courante diensten is het verzamelen van gegevens alvast niet noodzakelijk. Of je nu een pakket ontvangt, een ticket koopt of een klantenaccount aanmaakt: daarvoor is kennis van je geslacht of genderidentiteit niet nodig. Ook marketingdoeleinden zijn doorgaans geen voldoende reden om deze gegevens verplicht te registreren.

Wanneer deze gegevens niet noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de overeenkomst en er geen andere geldige rechtsgrond bestaat, mogen organisaties deze gegevens in principe niet opvragen. Een genderneutrale communicatie of het gebruik van een naam in plaats van een genderspecifieke aanspreekvorm is vaak een eenvoudig alternatief.

Wat kun je doen als een bedrijf of organisatie naar je geslacht of gender vraagt?

Wil je niet dat een bedrijf jouw geslacht, genderidentiteit of aanspreekvorm registreert? Dan kun je het bedrijf vragen waarom ze dit doen en - afhankelijk van de gegeven reden - vragen om hiermee te stoppen en om deze gegevens uit je klantprofiel te verwijderen, tenzij er een wettelijke reden bestaat om ze te bewaren.

Daarnaast kun je, afhankelijk van de rechtsgrond waarop het bedrijf zich beroept:

• je toestemming voor de verwerking intrekken;
• bezwaar maken tegen de verwerking van deze gegevens;
• vragen om de registratie van geslacht of aanspreekvorm niet langer verplicht te maken voor klanten.

Je kunt hiervoor rechtstreeks contact opnemen met de klantenservice of de functionaris voor gegevensbescherming (DPO) van het bedrijf of de organisatie.

Deze pagina is opgemaakt in samenwerking met het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen.