Nieuw onderzoek: kennis over en attitudes ten opzichte van non-binariteit
Recent werd Vlaams onderzoek (2026)1 gepubliceerd dat de kennis over en de houding ten opzichte van non-binariteit, non-binaire personen en hun rechten in Vlaanderen en Nederlandstalig Brussel in kaart brengt. Het onderzoek werd uitgevoerd door een onderzoeksteam verbonden aan het UZ Gent en Transgender Infopunt. In totaal vulden 1000 participanten een vragenlijst in, waarvan nog eens 26 deelnamen aan een diepte-interview.
Bekendheid en aanvaarding
Dit nieuwe onderzoek toont dat de term "non-binair" bij bijna drie vierde van de respondenten gekend is en dat de meerderheid ook een min of meer correcte definitie van de term kan geven. Bijna drie vierde kent niemand die zich als non-binair identificeert, een minderheid kent een non-binair persoon in hun directe of bredere omgeving of via media.
Daarnaast zien we dat de grootste groep een neutrale (66.7%) of positieve (17.3%) houding heeft ten opzichte van non-binaire personen. Slechts een minderheid van 15.9% blijkt er een eerder negatieve attitude op na te houden. Gemiddeld gezien heeft de bevraagde steekproef een licht positieve houding ten opzichte van non-binariteit.
Wat beïnvloedt de houding ten opzichte van non-binariteit?
Naast de kennis en attitudes zelf, onderzocht men ook welke factoren bijdragen aan positieve dan wel negatieve attitudes tegenover non-binariteit. Uit dit onderzoek blijkt dat de volgende persoonlijke kenmerken, waarden en overtuigingen een belangrijke rol spelen:
- Toegewezen geboortegeslacht;
- Seksuele oriëntatie;
- Het hebben van een migratie-achtergrond;
- Zelfwaardering;
- Overtuigingen over gender;
- Overtuigingen over sociale ongelijkheid
Specifiek staan mensen die een meer binaire en minder genderdiverse kijk op gender hanteren en die geloven dat sociale ongelijkheid en hiërarchie een goede zaak is, negatiever tegenover non-binariteit. Bovendien blijken mensen met een mannelijk geboortegeslacht, een heteroseksuele oriëntatie, een migratie-achtergrond, en een hogere zelfwaardering een negatievere houding te hebben.
Religieus zijn en behoren tot een etnisch-culturele minderheidsgroep blijken echter geen voorspellers van negatievere attitudes te zijn. Het is dus belangrijk om een onderscheid te maken tussen deze kenmerken en het hebben van een migratie-achtergrond. Ook leeftijd, opleidingsniveau, het behoren tot een andere minderheidsgroep, en een voorkeur voor behoud en traditie wat betreft de huidige maatschappelijke, economische en politieke toestand blijken niet bij te dragen aan de houding tegenover non-binariteit.
De rol van kennis en contact
Uit deze cijfers blijken ook kennis over non-binariteit en het (persoonlijk) kennen van een non-binair persoon statistisch gezien niet bij te dragen aan iemands houding. Dit toont dat het vooral persoonlijke waarden en overtuigingen zijn die de doorslag geven.
Uit de interviews blijkt echter dat deelnemers aan het onderzoek zelf ervaren dat persoonlijk contact en informatie wél hun attitudes mee vormen. Respondenten gaven in de interviews aan dat dit hen ook zou helpen zich zekerder te voelen in het gebruiken van correcte taal bij het aanspreken van of spreken over een non-binair persoon. Sommigen zijn immers bang om fouten te maken.
Deze bevindingen tonen dat informatie op zichzelf onvoldoende is om attitudes te veranderen, maar dat we aan de slag moeten met bestaande opvattingen over gender en gelijkheid. Persoonlijke verhalen, gesprekken en contact, waarbij ook empathie een belangrijke factor is, kunnen hierbij helpen.
Het belang van genuanceerde representatie
De representatie van non-binaire personen is de laatste jaren toegenomen, maar deze groep blijft volgens eerder onderzoek ondervertegenwoordigd en vereenvoudigd voorgesteld via stereotiepe kenmerken. Dit verlaagt zowel de zichtbaarheid als de herkenbaarheid van non-binaire personen.2, 3
Veel respondenten in dit nieuwe onderzoek gaven aan de toename in media-aandacht voor non-binaire personen positief te vinden. Daarnaast stelt men ook vast dat 28,4% eerder vindt dat er te veel media-aandacht naar het thema gaat. Uit de interviews kwam vooral naar voor dat de manier waarop het thema in de aandacht komt, een belangrijke rol speelt. Men hecht belang aan enerzijds objectieve informatie, en anderzijds diverse, genuanceerde en persoonlijke verhalen. Op die manier kan herkenbaarheid en zo ook empathie bevorderd worden, en de houding tegenover non-binariteit verder in de positieve richting verschuiven.
Op zoek naar fijne representatie van non-binariteit en genderdiversiteit?
Bekijk de films, boeken, series en podcasts in onze mediatheek!Externe link
Gender in schoolmateriaal
Het onderwijs is een plek bij uitstek waar correcte info en representatie kan gegeven worden. Dat vindt ook een groot deel van de bevraagde personen: 73% is akkoord met het opnemen van informatie over genderidentiteit in schoolmateriaal. Er is dus draagvlak voor het bespreekbaar maken van dit thema op school, op een manier die aangepast is aan de leeftijd van de jongeren.
Op onze pagina's over tools om gender te begrijpenExterne link en educatief materiaalExterne link vind je inspiratie om in de klas aan de slag te gaan met het thema genderdiversiteit.
Draagvlak voor aanpassingen in overheidsbeleid
Verder blijkt ook 63.1% voorstander van of neutraal te zijn over het invoeren van een derde keuzemogelijkheid bij het registreren van gender op officiële documenten. Ongeveer de helft is voorstander van of neutraal over het weglaten van de vermelding van geslacht op officiële documenten. Het valt op dat de algemene bevolking een derde mogelijkheid verkiest, terwijl eerder onderzoek4 (2025) vaststelde dat non-binaire personen een voorkeur hebben voor het weglaten van geslachtsvermelding. Hiervoor ligt al sinds april 2025 een wetsvoorstel op tafel.
Tenslotte vindt 29.8% van de bevraagde personen dat non-binaire personen zelf mogen kiezen welk toilet ze gebruiken. Tellen we daar ook degenen op die hier neutraal over zijn, dan spreken we over 57.7% die hier geen probleem mee heeft. Uit de interviews blijkt dat de respondenten meer verdeeld zijn over welke oplossing ze dan verkiezen: een apart toilet voor non-binaire personen, of gemengde, genderinclusieve toiletblokken.
Dit alles samengenomen, blijkt er dus draagvlak te zijn onder de bevolking voor aanpassingen in overheidsbeleid wat betreft informatie over en mogelijkheden voor non-binaire personen. TIP hoopt dat onze overheid hier ook mee aan de slag gaat in hun verdere beleid, en bijvoorbeeld het wetsvoorstel voor het weglaten van geslachtsvermelding op officiële documenten opnieuw op de agenda zet.
Meer info
Bronnen
- 1
Van Nieuwenhuyse, J., Arijs, Q., Burgwal, A., Motmans, J., & Universitair Ziekenhuis Gent. (2026). Non-binaire personen: tussen bekendheid en aanvaarding Onderzoek naar de kennis en houding ten opzichte van nonbinaire personen in Vlaanderen. In Vlaanderen.be. Vlaamse Overheid. Geraadpleegd op 16 november 2026, van https://assets.vlaanderen.be/image/upload/v1794252908/repositories-prd/Rapport_Non-binaire_personen_tussen_bekendheid_en_aanvaarding_2026_lonaeh.pdf
- 2
Blanco-Fernández V, Akinmade Ṣikemi, Soto-Sanfiel MT. Representation of Young Non-Binary Characters in Mainstream Fiction. Arch Sex Behav 2025;54(3):1199–1215; doi: 10.1007/s10508-024-03074-2
- 3
Dysktra M. Nonbinary and Transgender Representation in Media: How Scripted Media Impacts and Shapes the Identities of Communities Outside the Gender Binary. California State University; 2026
- 4
Arijs, Q., Maras, D., & Motmans, J. (2025). Derde nationale studie naar de leefsituatie en discriminatie-ervaringen van transgender en/of gender non-binaire personen in België.