Oostenrijkse Grondwettelijk Hof erkent recht op verwijdering van genderregistratie
In een recente uitspraak oordeelt het Oostenrijks Grondwettelijk Hof (E 1297/2025-11, 18 december 2025Externe linkPDF) dat een non-binair persoon het recht heeft om de geslachtsregistratie in het geboorteregister te laten verwijderen wanneer de beleefde genderidentiteit niet overeenstemt met het wettelijk geregistreerde geslacht. Deze beslissing betekent een verdere verduidelijking van het recht op wettelijke gendererkenning in Oostenrijk en versterkt de bescherming van het recht op zelfbeschikking over de eigen genderidentiteit.
Discriminatie erkend
De aanvrager vroeg om de verwijdering van het wettelijk geregistreerde geslacht na jarenlange restrictieve interpretaties door de Oostenrijkse autoriteiten. In de praktijk werd erkenning van niet-binaire identiteiten vaak beperkt tot personen met een variatie in de geslachtskenmerken (intersekse). Het Hof oordeelde dat een rigide beperking tot binaire genderregistratie niet verenigbaar is met het recht op privéleven.
Onder verwijzing naar de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de MensExterne link bevestigde het Oostenrijkse Grondwettelijk Hof dat genderidentiteit onder de bescherming van artikel 8 EVRM valt: Transgender personen mogen niet verplicht worden een binaire genderaanduiding (“man” of “vrouw”) te aanvaarden wanneer die strijdig is met hun beleefde genderidentiteit.
Wet blijft gelden, maar moet EVRM-conform worden toegepast
Het Hof heeft de Wet op de Burgerlijke Stand 2013 niet ongrondwettig verklaard. Wel oordeelde het dat de bestaande wetgeving in overeenstemming met artikel 8 EVRM moet worden geïnterpreteerd. Dat betekent dat de burgerlijke stand moet onderzoeken of er sprake is van een discrepantie tussen de beleefde genderidentiteit en de geregistreerde aanduiding. Indien dat het geval is, moet het mogelijk zijn om de geslachtsregistratie te corrigeren of te laten verwijderen. Organisaties zoals Transgender Europe waarschuwen echter wel dat dit geen poortwachtermechanisme mag worden, maar proportioneel en met respect voor het recht op zelfbeschikking moet worden toegepast.
Richard Köhler, Expert Advisor bij Transgender EuropeExterne link en verantwoordelijk voor strategische procedures en wettelijke gendererkenning, noemt de uitspraak een mijlpaal:
“Dit is een historische uitspraak die bevestigt dat iedereen erkenning en respect verdient, ongeacht of die zich identificeert als man, vrouw, beide of geen van beide.”
Köhler roept het Oostenrijkse ministerie van Binnenlandse Zaken op om de uitspraak snel en volledig uit te voeren en inclusieve procedures te voorzien voor zowel personen met een niet-binaire genderidentiteit als personen met een variatie in de geslachtskenmerken.