Nieuw! Factsheet gendergerelateerde mis- en desinformatie

In het kader van ons jaarthema van 2026, Digitale wereld en media, ontwikkelde het TIP een factsheet om gendergerelateerde mis- en desinformatie te leren herkennen en factchecken. Iedereen heeft immers recht op juiste informatie - en dat betekent niet alleen juiste informatie kunnen vinden, maar ook onjuiste informatie kunnen herkennen.

Download hier de nieuwe factsheet "Gendergerelateerde mis- en desinformatie"

Mis- en desinformatie

Als je online informatie opzoekt, kom je helaas soms ook onjuiste informatie tegen. Zeker over thema's waar maatschappelijk debat over gevoerd wordt, is vaak mis- en desinformatie te vinden. Desinformatie over LGBTQIA+ personen is één van de meest voorkomende vormen van desinformatie binnen de Europese Unie, stelt de European Digital Media Observatory (EDMO) 1. Vooral trans personen zijn vaak het doelwit. 

Als er onjuiste info wordt verspreid over trans personen of transthema's, is dat verwarrend en kan het zelfs nare gevolgen hebben voor trans personen en hun omgeving. Het is dus belangrijk om mis- en desinformatie als dusdanig te kunnen herkennen. Maar wat is het verschil tussen de twee?

Het verschil tussen de twee zit vooral in de bedoeling erachter.

  • Misinformatie is onjuiste informatie die gedeeld wordt zonder de bedoeling om anderen bewust te misleiden of te schaden.
  • Desinformatie is onjuiste informatie die bewust wordt verspreid om anderen te misleiden of schade te veroorzaken. Denk aan nepnieuws, gemanipuleerde beelden, complottheorieën en misleidende websites.

Deep Dive LGBTQIA+: zes terugkerende narratieven herkennen

Nieuwscheckers Universiteit Leiden deed in kader van het onderzoeksproject Factcheck Connect een Deep Dive LGBTQIA+2, waarin de onderzoekers 61 Nederlandstalige factchecks analyseerden. Daarin kwamen zes terugkerende narratieven met desinformatie naar voren:

  1. De zogenaamde "LGBTQIA+ agenda"
  2. Zwartmaken van LGBTQIA+ personen
  3. Overdreven anti-LGBTQIA+ steun
  4. Mensen onterecht als LGBTQIA+ aanwijzen
  5. LGBTQIA+-emancipatie gebruiken om tegenstellingen aan te wakkeren
  6. Aanwezigheid en impact van LGBTQIA+ overdrijven

Wat de narratieven precies inhouden en hoeveel dergelijke beweringen gevonden werden, vind je terug in de factsheet. Ook VRT NWS maakte in 2023 een analyse van vijf terugkerende verhalen met desinformatie over LGBTQIA+ personen.

Bekijk hier de volledige Deep Dive LGBTQIA+ (Nieuwscheckers Universiteit Leiden)

Bekijk hier de analyse van VRT NWS (2023)

Desinformatie herkennen en factchecken

Desinformatie is steeds moeilijker te herkennen, omdat berichten zo opgesteld worden dat ze betrouwbaar lijken. Hoe controleer je dan of een bericht klopt?

Download hier de affiche over de HALT-methode.

Tenslotte is het goed om informatie over gender- en seksuele diversiteit steeds op een betrouwbare plek te zoeken. Wetenschappelijk onderbouwde bronnen zijn Transgender Infopunt , Gendervonk , Transgender Netwerk Nederland , Transvisie , Çavaria , Lumi , Sensoa en Rutgers .

Meer info