Detrans Awareness Day

Vandaag is het Detrans Awareness Day, een dag waarop het Transgender Infopunt extra aandacht besteedt aan detransitie. 

Wat houdt deze dag in?

Op deze, en uiteraard ook op alle andere dagen van het jaar, willen we het stigma rond detransitie doorbreken. We willen ook ondersteuning bieden en ruimte creëren om kennis over detransitie en ervaringen van detrans personen te delen. 

Vandaag willen we ook een oproep aan hulp- en zorgverleners doen om gender niet als vaststaand gegeven te bekijken, maar als iets wat kan evolueren in tijd. 

Wat wordt verstaan onder detransitie?

Bij een detransitie wilt iemand na een sociale, medische en/of juridische gendertransitie op bepaalde stappen terugkomen. 

Soms wordt ook de term ‘retransitie’ gebruikt: men hoeft niet noodzakelijk terug naar de genderidentiteit behorend bij het toegewezen geboortegeslacht; men kan ook evolueren naar een andere genderidentiteit. 

Gevolgen

Er zijn bijna altijd sociale, juridische en/of medische gevolgen verbonden aan een detransitie, afhankelijk van de stappen die werden gezet binnen het transitieproces. We vinden het belangrijk om hierover toegankelijke en correcte informatie te delen. 

Voorkomen van spijt

Sommige detrans personen hebben spijt van bepaalde keuzes, maar in detransitie gaan is niet noodzakelijk gelijk aan spijt hebben. Niet alle personen die stappen terugzetten, kijken met een slecht gevoel terug op hun transitie of hebben spijt van hun transitie als proces. Ze kregen er bijvoorbeeld een beter begrip van hun genderidentiteit door, konden experimenteren met hun genderexpressie, enzovoort. 

Er zijn een heleboel redenen waarom iemand beslist om opnieuw bepaalde veranderingen door te voeren. Er is bovendien een verschil tussen spijt hebben van de volledige transitie en spijt hebben van een bepaalde ingreep, bijvoorbeeld omwille van tegenvallende resultaten of complicaties. 

Brede waaier aan persoonlijke verhalen en trajecten

Het TIP wil ruimte geven aan de brede waaier aan persoonlijke verhalen en trajecten. Dat kan gaan over mensen die terugkijken op medische stappen en daar gemengde gevoelens bij hebben, of die uitdagingen hebben ervaren zoals medische complicaties, teleurstellende resultaten of beperkte voor- en nazorg.

Het kan ook gaan om zorgtrajecten waarin eerdere inschattingen, door hulpverleners en/of door de persoon zelf, gaandeweg werden bijgesteld naarmate er nieuwe inzichten ontstonden over de onderliggende noden.

Ook ervaringen van discriminatie of een moeizame acceptatie door de omgeving, willen we een plaats geven. 

Tegelijk is er aandacht voor mensen die ervoor kiezen om bepaalde medische interventies te stoppen of af te bouwen, of om eerdere administratieve of sociale stappen - zoals een wijziging van geslachtsregistratie, naam of het gebruik van bepaalde voornaamwoorden - opnieuw te bekijken of aan te passen, zonder dat ze hun trans-zijn of transitie in vraag stellen.

Sommigen merken ook dat hun genderidentiteit in de loop van de tijd verder evolueert, bijvoorbeeld van trans man naar non-binair, naarmate ze meer kennis, mogelijkheden en voeling met zichzelf ontwikkelen. Ook deze mensen kunnen zichzelf identificeren als de- of retransitie personen.

Aantallen

Het is niet precies bekend hoeveel mensen er zijn die in detransitie gaan. Er bestaan verschillende studies, maar de resultaten variëren sterk. Dat hangt onder meer af van wie in het onderzoek wordt opgenomen, wie het onderzoek uitvoert en hoe ruim de begrippen ‘detransitie’ of ‘spijt’ worden gedefinieerd.

De groep mensen die daadwerkelijk spijt ervaart en volledig in detransitie gaat, is erg klein. Klein, maar daarom niet onbelangrijk: ook zij hebben recht op correcte informatie en warme, zorgzame ondersteuning.

Wat doet het TIP?

Voor detrans personen

• een veilige plek bieden om vragen en twijfels te bespreken zonder oordeel
• info bieden over de gevolgen van het terugkomen op medisch, sociale of administratieve stappen
• ondersteuning bieden bij het verkennen van volgende stappen zonder in een bepaalde richting te sturen
• doorverwijzing bieden naar passende zorg, professionele ondersteuning en lotgenotencontact
• discriminatieklachten of klachten over de zorg beluisteren en doorverwijzen naar gepaste hulp

Voor naasten

• uitleg geven over wat een detransitie kan betekenen
• handvatten bieden om steunend te reageren
• ruimte bieden voor vragen, onzekerheden of bezorgdheden

Voor zorg- en hulpverleners

• basisinformatie over genderdiversiteit en mogelijke trajecten delen
• info delen over warme en kwaliteitsvolle gespreksbegeleiding (zie: infodocument verwijsbrief)
• specifieke info over detransitie, trajectaanpassing en verschillende ervaringen delen
• meedenken over hoe iemand op een respectvolle en ondersteunende manier begeleid kan worden

Breder maatschappelijk

• nuance brengen in het publieke debat
• informatie verzamelen en delen over diverse ervaringen binnen gendertrajecten
• klachten signaleren
• bijdragen aan betere voor- en nazorg door kennisdeling